Inleiding | Planten

inleiding | Planten

De omhoog gekomen wortels van een boom
© onbekend
Dit is een algemene inleiding over wortels,stengels en bladeren. We zullen een globaal overzicht geven van de structuur van de planten en enkele termen toelichten. Wortels De wortel is het eerste deel van een plant dat na het ontkiemen van een zaadje tevoorschijn komt. Al gauw wordt deze eerste wortel dikker en komt er een aantal bijwortels aan. Het gebeurt ook wel, bij grassen bijvoorbeeld, dat de eerste wortel verschrompelt. Zijn taak wordt dan overgenomen door de bijwortels. Een bijwortel is een krans van wortels die allemaal ongeveer even dik en lang zijn. De wortel verankeren de plant in de bodem en nemen water en mineralen in zich op. Daarnaast kunnen ze dienen als opslag plaats voor voedsel. Wortels hebben verschillende soorten vormen en diktes bijvoorbeeld de penwortel ( paardebloem), zij- of bijwortels enz. Als de wortel zich dieper in de bodem nestelt, slijten de haarwortels en komen er nieuwe voor in de plaats. De lengte van de wortels gaan niet altijd gepaard met de grootte van de plant, het hangt voornamelijk van de eigenschappen van de bodem af.
De bladeren van een boom
© onbekend
Stengels De stengel heeft als taak de bladeren te dragen en water en mineralen door de hele plant te vervoeren. De duurzaamheid van de steel hangt af van de leeftijd die de plant bereikt. Zo heb je bijvoorbeeld eenjarige planten die een paar weken of maanden nodig hebben om zaden te vormen. Tweejarige planten hebben daarvoor twee seizoenen nodig. De stengel van een meerjarige plant kan blijven bestaan en elk jaar opnieuw bloemen en vruchten dragen, maar er zijn ook meerjarige planten die onder de grond overwinteren en elk jaar een nieuwe stengel vormen. Er zijn verschillende soorten stengels, sommige groeien over de grond en andere weer omhoog en weer een ander krult ergens om heen. Zo is een stengel opgebouwd uit afwisselend knopen en leden. Knoop is de plaats waar een blad aan de stengel vastzit en een lid is een stuk stengel tussen twee knopen. Stengels kunnen er heel verschillend uitzien. Zo zijn er gladde, ribbelige en geveerde. Er zijn dikke, stevige, houten, zeer dunne stengels.
De waping van een blad
© onbekend
Bladeren Bladeren zijn opgebouwd uit verschillende soorten delen. Zo heb je het platte gedeelte van een blad dat bladschijf wordt genoemd. Deze zijn te verdelen in twee soorten: samengestelde bladeren ( hierbij bestaat de bladschijf uit een aantal blaadjes)en enkelvoudige bladeren ( hierbij bestaat de bladschijf uit een geheel). Bladeren zijn aangepast aan de functie die ze hebben. Bijvoorbeeld de kleverige bladeren van de zonnedauw. Deze laten zien hoe ver de aanpassing kan gaan. Zo zijn er planten die zelf insecten kunnen vangen.De bladeren zitten aan de stengel vast doormiddel van de bladsteel. Op de plaats waar een bladsteel aan de stengel vastzit, zit een okselknop. Het blad is opgebouwd uit nerven, de vaatbundels in een bladschijf. Al het materiaal wat er tussen zit wordt bladmoes genoemd. In elke beschrijving van planten wordt aandacht besteed aan de manier waarop de bladeren rond de stengel gerangschikt staan en de wijze waarop ze aan de stengel bevestigd zijn. De bladeren kunnen verspreid of tegenoverstaand aan de stengel zitten. Er zijn bladeren met en zonder steel. Er zijn bladeren die zich aan de stengel vastklampen. Het komt zelden voor dat zowel de stengel als de bladeren onbehaard zijn, meestal zijn ze bezet met haartjes. Deze kunnen lang of kort, dik of dun zijn. Er zijn spaarzaam behaarde bladeren, maar er zijn er ook met een dichtte, witte 'vacht'.